بررسی و تفسیر کامل آزمایش چربی خون (کلسترول و تریگلیسیرید)
چربی خون چیست؟
چربیها یا همان لیپیدها بخشی مهم از ساختار و عملکرد بدن هستند. این چربیها از مواد غذایی وارد بدن شده و بخشی هم در کبد ساخته میشوند. به مولکولهای لیپیدی در خون چربی گفته میشود چربی خون به دو گروه اصلی تقسیم میشود:- کلسترول
- تریگلیسرید
آزمایش چربی خون چیست و چه موادی را اندازهگیری میکند؟
آزمایش چربی خون (Lipid Profile) یکی از مهمترین آزمایشهای تشخیصی است. در این تست مقادیر زیر اندازهگیری میشوند:- کلسترول کل (Total Cholesterol)
- کلسترول خوب (HDL)
- کلسترول بد (LDL)
- تریگلیسرید (Triglycerides)
شرایط لازم برای انجام آزمایش چربی خون
در آزمایش چربی خون، برای اندازه گیری دقیق خون میبایست ۹ الی ۱۲ ساعت قبل از آزمایش خون ناشتا باشید و چیزی جز آب ننوشید و میل نکنید. مصرف قهوه، چای شیرین و غذاهای پرچرب قبل از آزمایش توصیه نمیشود.کلسترول و نقش آن در بدن
کلسترول برای ساخت غشای سلولها، تولید هورمونها و ویتامین D ضروری است. کلسترول به دو صورت HDL و LDL وجود دارد. اما مقادیر بالای آن بهخصوص نوع LDL میتواند به انسداد رگها منجر شود.کلسترول خوب (HDL)
HDL یا کلسترول خوب، کلسترول اضافی خون را جمعآوری کرده و به کبد منتقل میکند. مقدار کافی HDL از تشکیل پلاکهای چربی در رگها جلوگیری میکند. کاهش این نوع کلسترول میتواند زمینه ساز ابتلا به بیماری قلبی شود.کلسترول بد (LDL)
LDL یا کلسترول بد در دیواره رگها رسوب کرده و خطر سکته و بیماری قلبی را افزایش میدهد. مقدار زیاد آن باید کنترل شود.تریگلیسرید چیست؟
تریگلیسرید رایجترین نوع چربی در بدن است و از مصرف غذاهای پرچرب و قندی افزایش مییابد. مقدار کم آن برای سوخت و ساز بدن لازم است اما بالا بودن آن میتواند ناسالم و خطرناک باشد.علائم چربی خون بالا
- سرگیجه
- وزوز گوش
- پف کردن صورت
- افزایش تعریق بدن
- خشکی و تلخی دهان
- احساس خواب آلودگی احساس سنگینی و خستگی زیاد
- احساس سوزش کف پا به ویژه شب هنگام
- تپش قلب پس از مصرف مواد غذایی حاوی چربی زیاد
تفسیر آزمایش چربی خون
میزان کلسترول وتری گلیسرید خون معمولا به «میلی گرم در دسی لیتر» اندازه گیری میشوند. این جدولها میزا نهای طبیعی و غیرطبیعی انواع چرب یهای خون را نشان می دهد.| نوع چربی خون | محدوده (mg/dl) | تفسیر |
|---|---|---|
| کلسترول کل | کمتر از 200 | طبیعی |
| 200 تا 239 | مرزی | |
| 240 و بیشتر | بالا | |
| کلسترول بد (LDL) | کمتر از 70 | ایدهآل (بیماران پرخطر) |
| کمتر از 100 | مطلوب | |
| 100 تا 129 | نزدیک به طبیعی | |
| 130 تا 159 | مرزی | |
| 160 تا 189 | بالا | |
| 190 و بیشتر | خیلی بالا | |
| کلسترول خوب (HDL) | مردان: کمتر از 40 | پایین (ریسکدار) |
| زنان: کمتر از 50 | پایین (ریسکدار) | |
| 50 تا 59 | خوب | |
| 60 و بیشتر | عالی | |
| تریگلیسرید | کمتر از 150 | طبیعی |
| 150 تا 199 | مرزی | |
| 200 تا 499 | بالا | |
| 500 و بیشتر | خیلی بالا |
نتیجه گیری
آزمایش چربی خون یک تست مهم برای ارزیابی خطر بیماریهای قلبی و عروقی است. تفسیر نتایج آن به پزشک کمک میکند تا اقدامات پیشگیرانه یا درمانی را تجویز کند. رعایت رژیم غذایی سالم، ورزش منظم و پرهیز از دخانیات نقش مهمی در کنترل چربی خون دارند.
