آزمایش کشت خلط، دستورالعمل و شرایط نمونه گیری خلط
آزمایش کشت خلط: مراحل انجام، تفسیر نتایج و نکات قبل از نمونهگیری
آزمایش کشت خلط یکی از روشهای مهم تشخیص عفونتهای تنفسی است که برای شناسایی باکتریها، قارچها و سایر میکروارگانیسمها در ترشحات دستگاه تنفسی انجام میشود. این آزمایش معمولاً در بیماران با سرفه طولانیمدت، درد قفسه سینه، تب یا تنگی نفس توسط پزشک تجویز میشود.
کشت خلط چگونه انجام میشود؟
نمونه خلط بیمار در پلیت کشت حاوی محیط اختصاصی قرار داده شده و چند روز در انکوباتور نگهداری میشود تا کلونیهای میکروبی رشد کنند. سپس زیر میکروسکوپ بررسی و نوع عامل عفونت شناسایی میشود تا پزشک بتواند درمان دقیقتر را انتخاب کند.
تفسیر نتایج آزمایش کشت خلط
نتیجه منفی
عدم رشد باکتری یا قارچ در کشت. در این حالت احتمالاً علت علائم، عفونت ویروسی است؛ از ویروسهای شایع تنفسی میتوان به انتروویروس، ویروس اپشتینبار، هرپس سیمپلکس و RSV اشاره کرد.
نتیجه مثبت
رشد باکتری یا قارچ در نمونه. از عوامل باکتریایی رایج میتوان استرپتوکوک، دیفتری (Corynebacterium diphtheriae) و بوردتلا پرتوسیس (عامل سیاهسرفه) را نام برد. در میان عفونتهای قارچی، برفک دهانی ناشی از Candida albicans شایع است.
نکات و شرایط قبل از نمونهگیری
- نمونه صبحگاهی (ترجیحاً ناشتا) کیفیت بالاتری دارد.
- پیش از نمونهگیری، دهان را با آب معمولی بشویید.
- برای تسهیل خروج خلط: بخار آب استنشاق کنید یا با آبنمک ۱۰٪ قرقره نمایید.
- توجه: خلط غلیظ و چسبنده با بزاق شفاف تفاوت دارد؛ از مخلوط شدن بزاق جلوگیری کنید.
- نمونه را در ظرف دهانگشاد مخصوص جمعآوری و فوراً به آزمایشگاه برسانید.
- ماندن طولانی نمونه در محیط باعث کاهش دقت نتیجه میشود.
سوالات متداول
آزمایش کشت خلط چقدر زمان میبرد؟
پس از گذشت چند روز، کلونیها زیر میکروسکوپ بررسی میشوند تا بر اساس ظاهر و دیگر مشخصات آنها شناسایی شوند. نتیجه بدست آمده برای تعیین نوع عفونت و انتخاب درمان مناسب به پزشکان کمک میکند.
برای آزمایش کشت خلط باید ناشتا باشم؟
بهتر است صبح زود و ناشتا نمونه بدهید تا غلظت خلط و دقت نتیجه بیشتر شود.
اگر نتیجه منفی شد یعنی قطعاً عفونت ندارم؟
خیر. نتیجه منفی میتواند با عفونت ویروسی یا عدم کفایت نمونه مرتبط باشد. تفسیر نهایی با پزشک است.
کِی به پزشک مراجعه کنم؟
در صورت تب بالا، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا خون در خلط سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
*این مطلب صرفاً اطلاعرسانی است و جایگزین نظر پزشک نیست. برای تفسیر نتیجه و درمان، با پزشک معالج خود مشورت کنید.
