آزمایش کراتینین خون | تفسیر، علائم افزایش و کاهش کراتینین خون
آزمایش کراتینین خون | بررسی عملکرد کلیه و تفسیر نتایج
آزمایش کراتینین خون یک شاخص مهم برای بررسی عملکرد کلیه است. کراتینین یک ماده شیمیایی زائد و یک محصول فرعی ناشی از کراتین فسفات است که در بافتهای عضلانی اسکلتی یافت میشود و به طور کامل از طریق کلیهها دفع میگردد. سطح کراتینین عمدتاً تحت تأثیر عملکرد کلیهها قرار دارد و به همین دلیل، معیاری قدرتمند برای ارزیابی عملکرد کلیوی محسوب میشود.
سطوح کراتینین با افزایش سن ثابت میمانند، بنابراین این تست به خصوص برای تشخیص نارسایی عملکردی کلیوی که در آن تعداد زیادی از نفرونها تخریب نشده اند، میتواند کمک کننده باشد.
از آزمایش کراتینین خون همچنین برای پایش بیمارانی که داروهای دارای اثرات سمی و آسیبرسان به کلیهها (مانند آمینوگلیکوزیدها) مصرف میکنند، مورد استفاده قرار میگیرد.
چه زمانی باید آزمایش خون کراتینین انجام شود؟
در صورت بروز علائم مرتبط با بیماری یا آسیب کلیوی، و همچنین برای پایش وضعیت و ارزیابی پاسخ به درمان در بیماریهای کلیوی این آزمایش به عنوان یک چکاپ درخواست میشود. دفعات موردنیاز برای انجام این آزمایش به شرایط فرد و میزان خطر آسیب کلیوی بستگی دارد.
- بیمارانی که دارای دیابت نوع ۱ یا دیابت نوع ۲ هستند میبایست حداقل سالی یک بار آزمایش کراتینین خون بدهند.
- بیمارانی دارای اختلالات کلیوی هستند میبایست در فواصل منظم، آزمایش ادرار و کراتینین خون را انجام دهند.
- افراد با بیماریهایی نظیر فشار خون بالا، دیابت یا مصرف داروهای مختلفی که روی کلیه تاثیر میگذارد باید آزمایش ادرار و کراتینین را طبق نظر دکتر مستمر بدهند.
شرایط انجام آزمایش کراتینین خون
برای انجام این تست نیاز به رعایت شرایط خاصی از جمله ناشتایی نیست.
کاربردهای آزمایش کراتینین
از جمله کاربردهای این آزمایش میتوان اشاره کرد به:
- ارزیابی و بررسی یک اختلال مشکوک یا شناخته شده عضلانی در غیاب بیماری کلیوی
- ارزیابی نقص عملکردی مشکوک یا شناخته شده کلیهها
علائم ناشی از افزایش سطح کراتینین
- آکرومگالی (به دلیل حجم بیشتر عضلات)
- نارسایی احتقانی قلب (به دلیل کاهش جریان خون کلیهها)
- دهیدراسیون (از دست دادن آب بدن)
- ژیگانتیسم (رشد بیش از حد و حجم عضلات بیشتر)
- آسیب عضلانی
- سنگهای کلیوی (کاهش دفع ادراری)
- نارسایی حاد یا مزمن کلیوی
- رابدومیولیز
- شوک
علائم کاهش کراتینین خون
- کاهش حجم عضلانی به دلیل بیماریهای تحلیلبرنده یا افزایش سن
- پرکاری تیروئید (به دلیل افزایش GFR)
- مصرف ناکافی پروتئین (کاهش حجم عضلات)
- بیماری شدید کبد (به دلیل احتباس مایعات)
- دیستروفی عضلانی
- حاملگی
- اسکلتبندی ظریف
تداخلات آزمایشگاهی و دارویی
داروهایی که باعث افزایش کاذب کراتینین میشوند:
- اسبوتولول
- استامینوفن (مصرف بیش از حد)
- استیل سالیسیلیک اسید (آسپرین)
- آلداتنس
- آمیکاسین
- آمیودارون
- آمفوتریسین B
- آرژینین، آرسنیکال
- آسکوربیک اسید (ویتامین C)
- کلروتالیدون
- سایمتیدین
- سیس پلاتین
- کلوفیبرات
- کولسیتین
- روغن ذرت (لیپومول)
- سیکلوسپورین
- دکستران
- داکسیسیکلین
- انالاپریل
- اتیلن گلیکول
- جنتامایسین
- کانامایسین
- لوودوپا
- مانیتول
- متیسیلین
- متوکسی فلوران
- نئومایسین
- نیتروفورانتوئین
- NSAIDها
- پنیسیلین
- پنتامیدین
- فسفر
- مواد حاجب رادیوگرافی
- تتراسیکلین
- توبرامایسین
- تریامترون
- وانکومایسین
- ویتامین D
داروهایی که باعث کاهش کاذب کراتینین میشوند:
- سیتراتها
- دوپامینها
- ایبوپروفن
- لیزینوپریل
موارد فوق از جمله داروهایی هستند که میتوانند سطح کراتینین را افزایش یا کاهش دهند.
