آزمایش زمان انعقاد خون (CT)، روش انجام، عوامل مداخله گر
آزمایش زمان انعقاد خون (CT) | روش انجام و عوامل مداخلهگر
آزمایشهای Bleeding Time و Clotting Time به آزمایشهایی گفته میشود که بر روی نمونه خون انجام میگیرند تا مدت زمان لازم برای لخته شدن یا انعقاد خون را اندازهگیری کنند. این تستها با نامهای BT و CT نیز شناخته میشوند.
آزمایش Bleeding Time (BT) چیست؟
Bleeding Time یا زمان خونریزی، آزمایشی است که برای ارزیابی سرعت لخته شدن و توقف خونریزی انجام میشود. در این تست، یک برش کوچک روی پوست ایجاد شده و زمان خونریزی اندازهگیری میشود. از این طریق میتوان عملکرد پلاکتها را در ایجاد لخته بهسادگی سنجید.
آزمایش Clotting Time (CT) چیست؟
Clotting Time یا زمان لخته شدن، مدت زمان لازم برای لخته شدن خون را مشخص میکند. عوامل انعقادی در بدن، زمان لخته شدن خون را تعیین میکنند و نقش کلیدی در کنترل خونریزی و تشکیل لخته دارند.
تست CT چه زمانی انجام میشود؟
- خونریزی مکرر از بینی
- بروز کبودیهای بیدلیل در نقاط مختلف بدن
- خونریزی شدید در دوران قاعدگی
- خونریزی قابل توجه پس از عمل جراحی
- خونریزی مداوم در دستگاه گوارش
- ارزیابی روند درمان در افرادی که از آسپرین استفاده میکنند
روش انجام آزمایش CT
روشهای مختلفی برای انجام این تست وجود دارد، اما بهترین و دقیقترین روش به این شکل است:
ابتدا ۲ سیسی خون از بیمار گرفته میشود. سپس، خون به یک لوله شیشهای منتقل شده و بلافاصله زمانسنجی آغاز میشود.
این آزمایش با استفاده از تجهیزات پزشکی مناسب و با رعایت نکات ایمنی به شرح زیر انجام میشود:
- ناحیه موردنظر (معمولاً پشت دست) با دقت و با استفاده از الکل تمیز میشود.
- خون از رگ ناحیه موردنظر با کمک سوزن و لوله شیشهای جمعآوری میشود.
- خون جمعشده به لوله شیشهای منتقل شده و سپس به دستگاه CT تزریق میگردد.
- پس از تزریق خون، دستگاه زمان لازم برای تشکیل لخته را اندازهگیری کرده و ثبت میکند.
نکات حائز اهمیت در انجام آزمایش CT
- ابتدا لوله شیشهای خالی را درون بنماری با دمای ۳۷ درجه قرار داده و سپس خون را به داخل آن منتقل کنید.
- در اتاق نمونهگیری باید بنماری موجود باشد.
- اگر بنماری در دسترس نباشد، میتوان پس از تخلیه خون درون لوله، آن را میان دست نگه داشت تا گرم بماند و سپس به بنماری منتقل کرد.
- بهمحض ریختن خون درون لوله، زمانسنج را شروع کنید و هر ۳۰ ثانیه لوله را درون بنماری تکان دهید. بهمحض تشکیل لخته، زمانسنج را متوقف کنید.
- زمان نرمال برای انجام این آزمایش بین ۲ تا ۶ دقیقه است.
عوامل مداخلهگر در آزمایش Clotting Time (CT)
عوامل متعددی میتوانند بر نتایج آزمایش تأثیر بگذارند، از جمله:
- مصرف داروهای استیلسالیسیلیکاسید، آسپرین، آمپیسیلین، روغن کانولا، دکستران، کتورلاکا، ناپروکسن، وارفارین، هپارین و پنیسیلین قبل از انجام آزمایش میتواند زمان تست CT را بهطور کاذب افزایش دهد.
- مصرف داروهای اریترومایسین و استروژنهای کونژوگه میتواند باعث کاهش کاذب زمان تست CT شود.
- عدم رعایت شرایط قبل از انجام آزمایش یا روش نادرست نمونهگیری نیز ممکن است بر نتایج اثر بگذارد. نمونهگیری همراه با فشار زیاد به رگ ممکن است فاکتورهای بافتی را وارد خون کند و باعث کاهش زمان تست CT گردد. بنابراین، سرنگ باید بهطور مستقیم وارد رگ شود؛ در غیر این صورت نمونهگیری باید تکرار شود.
